Suốt hơn ba thập kỷ, trong căn nhà nhỏ cuối con hẻm thôn Xuân Dục 2 (xã Trường Ninh, huyện Quảng Ninh, Quảng Bình), cụ bà Trần Thị Mác – 83 tuổi – đã lặng lẽ cưu mang gần trăm học trò nghèo người Vân Kiều. Với họ, bà không chỉ là chỗ dựa, mà còn là “người mẹ Trường Sơn”, luôn rộng cửa đón các em xuống miền xuôi học cấp 3.
Cơ duyên bắt đầu từ những chuyến buôn gạo muối lên Trường Sơn thuở trẻ. Nghe phụ huynh tâm sự về nỗi khó khăn khi cho con về miền xuôi học tập, bà động lòng: “Tôi nghĩ, mình còn chỗ thì cứ đón các cháu về, không lấy tiền, miễn các cháu yên tâm học hành”. Từ đó, bao mùa nắng mưa, ngôi nhà chật chội, dột nát vẫn là nơi trú chân ấm áp. Cả gia đình bà khi ấy, gồm chồng và con trai, sẵn lòng thu hẹp sinh hoạt, nhường từng tấm phản cho lũ trẻ.

“Nhà mệ chật nhưng lòng mệ rộng”, những học trò từng trưởng thành từ nơi đây vẫn nhắc lại với lòng biết ơn. Họ mang theo ký ức về một người phụ nữ âm thầm gieo chữ, để rồi khi vững vàng trên con đường đời, nhiều người vẫn quay về tìm thăm, gọi bà bằng hai chữ thân thương “mệ Mác”.

Ngày 23.9 vừa qua, niềm vui lớn đến với bà: một ngôi nhà mới khang trang được khánh thành. Bữa cơm tân gia hôm ấy không chỉ có gia đình, mà đông đủ bà con lối xóm, lãnh đạo xã Trường Ninh, thầy cô Trường THPT Quảng Ninh cùng học trò Trường Sơn đã về chung vui.

Ngôi nhà mới được khởi công từ 6.7.2025, với tổng kinh phí 300 triệu đồng. Trong đó, Nhà nước hỗ trợ 80 triệu đồng theo chương trình xây nhà tình nghĩa, phần còn lại xã Trường Ninh vận động Ngân hàng tài trợ. Móng nhà được xây cao vượt đỉnh lũ, vững chãi trước mưa bão – điều mà căn nhà cũ đã xuống cấp không thể bảo đảm.

Ngày vui của mệ cũng là ngày hội của cả thôn. Tiếng cười, những cái ôm, cái nắm tay đã nói thay lời: mệ Mác không hề đơn độc. Bà được chở che bởi tình làng nghĩa xóm, bởi những tấm lòng đồng cảm từ khắp nơi, những người vẫn lặng lẽ dõi theo, tiếp sức cho bà trong hành trình gieo chữ.

Ngôi nhà mới không chỉ là chốn che mưa nắng, mà còn là minh chứng cho sức mạnh của nhân ái. Trong nụ cười hiền hậu, mệ Mác nhắc lại lời hẹn xưa: “Chỉ cần các cháu muốn học, nhà mệ luôn rộng cửa”.

Theo: báo Thanh Niên; Việc Tử Tế - VTV1.